Eigen Huis: nog steeds buitensporige verschillen bouwleges

Hoogte bouwleges Zwartewaterland blijven gelijk

Een bouwvergunning is in de ene gemeente nog steeds buitensporig veel duurder dan in de andere. Dit blijkt uit het jaarlijkse onderzoek van Vereniging Eigen Huis naar de hoogte van bouwleges. De gemiddelde stijging komt dit jaar in de buurt van het inflatiepercentage uit. Toch zijn er grote stijgers (+100%) en dalers (-35%).

Ten opzichte van 2009 kent de Gemeente Zwartewaterland geen procentuele verhoging. Rijnswoude, Leiderdorp en Amsterdam-OOst spande, in positieve zin, de kroon. Zij voerde een prijsverlaging door van maximaal 43 procent, bij de aanvraag van een bouwvergunning van 130.000 Euro.

Vereniging Eigen Huis signaleert dat de invoering van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) per 1 oktober niet zal leiden tot de hiermee mede beoogde tariefverlagingen. De vereniging bepleit een tariefmaximering van bouwleges en verplichte toepassing van de kostenmodellen van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). Meer transparantie maakt een goede vergelijking van kosten en prestaties van gemeenten mogelijk.

Jaarlijks laat Vereniging Eigen Huis de tarieven van bouwvergunningen onderzoeken door bouwleges.nl voor de categorieen dakkapel van € 10.000, een uitbouw van € 45.500 en een nieuwbouwwoning van € 130.000 bouwkosten. Jaar op jaar blijkt dat gemeenten er niet in slagen een einde te maken aan de enorme prijsverschillen en deze ook niet kunnen verklaren. Huiseigenaren hebben het gevoel overgeleverd te zijn aan gemeentelijke willekeur.

Zo vraagt de gemeente Voorschoten € 635 voor een dakkapelvergunning en buurgemeente Leiden € 35, dat is maar liefst 18 keer meer. Voor een uitbouw spant de gemeente Korendijk de kroon door € 2.175 voor een vergunning in rekening te brengen. Coevorden heeft daar slechts € 525 voor nodig. Korendijk blijkt met een tarief van € 6.067 ook lijstaanvoerder bij de nieuwbouwwoningen. Dezelfde vergunning kost in Smallingerland € 1.560.

Hoewel de gemiddelde prijsstijging voor een bouwvergunning rond het inflatiepercentage ligt, zijn er dit jaar 34 gemeenten die de leges voor een dakkapel verlagen. Daar staan 224 gemeenten tegenover die de tarieven hebben verhoogd. Margraten is een uitschieter met een verhoging van 100%, terwijl in de gemeenten Zuidplas, Noordwijk, Slochteren, Groningen en Enschede de tarieven met meer dan 50% zijn gestegen. De grootste dalers zijn Hof van Twente (-35%) en Gorinchem (-32%) en Zederik (-31%). Ook voor de categorieën uitbouw en nieuwbouwwoningen zijn sterke stijgers en dalers te noteren.

Gemeenten moeten de komende jaren fors bezuinigen en zullen op zoek gaan naar extra inkomsten om de begroting sluitend te krijgen. De inkomsten uit de bouwleges dalen fors als gevolg van een sterke afname van het aantal bouwvergunningaanvragen. Bovendien verwachten gemeenten dat ook de beoogde daling van de tarieven als gevolg van de invoering van de nieuwe omgevingsvergunning niet zal optreden. De vereniging vreest daarom voor een scherpe stijging van de tarieven in het komende jaar. Immers gemeenten kunnen naar eigen inzicht kosten doorbelasten aan een vergunningaanvrager. Zo hebben Den Haag en Amsterdam zeer recent en onverwacht voor bepaalde bouwprojecten de tarieven al scherp verhoogd.

Om een einde te maken aan de extreme verschillen en om de gevreesde verhogingen voor volgend jaar te kunnen beteugelen, pleit Vereniging Eigen Huis voor onmiddellijke invoering van een wettelijk maximumtarief.

Per 1 oktober wordt de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) ingevoerd. De omgevingsvergunning combineert alle vergunningen die benodigd zijn voor bouwprojecten. Belangrijk doel van de omgevingsvergunning is te komen tot meer gemak voor de aanvrager, snellere afhandeling en per saldo lagere kosten. Desgevraagd geven echter bijna alle gemeenten aan dat de leges als gevolg van de invoering van de Wabo niet omlaag zullen gaan.

Om de grote verschillen in bouwleges tussen de gemeenten te kunnen analyseren en aan te pakken heeft Vereniging Eigen Huis jarenlang gepleit voor een transparante, eenduidige kostprijsbepaling van bouwvergunningen. Momenteel kan elke gemeente zelf bepalen welke kosten zij ten laste brengt van de bouwvergunningen. Hier moet een einde aan komen.

De Vereniging Nederlandse Gemeenten heeft recentelijk modellen vastgesteld waarmee gemeenten uniform hun kostprijs kunnen bepalen, hun tarieven kunnen vaststellen en transparant maken welke werkzaamheden zij verrichten bij de afhandeling van een bouwaanvraag. Vereniging Eigen Huis is verheugd over deze ontwikkeling. Belangrijk minpunt is dat gemeenten nog steeds zelf kunnen bepalen of zij van de modellen gebruikmaken. Als niet alle gemeenten meedoen is een goede vergelijking van kosten en prestaties van gemeenten niet mogelijk en zullen de grote verschillen in stand blijven en onverklaarbaar blijven. Daarom wil Vereniging Eigen Huis, naast een maximering van de tarieven, dat de modellen aan gemeenten verplicht worden opgelegd.