Vrijdag 31.10.14 | 21.32 uur
Kamperzeedijk, een eeuwenoude IJsseldelta

Het IJsseldeltagebied waarin Kamperzeedijk ligt was vroeger een belangrijke landverbinding naar het Noorden. Door de IJsselmonding en het Zwartewater was het tevens een belangrijke doorgangspoort in de Hanzeroute. Heerschappij over de steden in het gebied waren erg gewild. De lokale geschiedenis meldt dan ook veel veldslagen en een ruige en harde geschiedenis. In de Romeinse tijd werden de hooggelegen nederzettingen omringend om het gebied dat nu de huidige naam de polder Mastenbroek draagt al genoemd op de kaart. Kamperzeedijk

Het witte schaap

Het gebied, de huidige polder Mastenbroek is verdeeld in 1364, dit echter na veel strijd. Het machtige Kasteel Voorst werd voor dit conflict na een Middeleeuwse belegering (die maanden duurde) met de grond gelijkgemaakt. Mastenbroek is een van de oudste polders in Nederland. Kamperzeedijk (de zeedijk die Mastenbroek beschermd) is vanaf die tijd een belangrijke verbinding. De dijk heeft dan ook vele herbergen gekend. (waar nu geen enkele meer van te vinden is). Het muursteentje het Witte Schaap is een laatste herinnering aan een van de herbergen. De legende zegt dat Napoleon himself op Kamperzeedijk is geweest. Het Witte Schaap dankt haar naam aan een aantal Franse soldaten die 's avonds in de mist in de moerassige polder Mastenbroek de weg kwijt waren. Een blèrend wit schaap leidde hen naar Kamperzeedijk in de dikke mist. Immers de schapen zoeken altijd het droge op. De steen die herinnert aan deze legende is te vinden in een hoekhuis aan de Schaapssteeg (tegenover het cafécafetaria 'de Pompe').

Een Zeedijk met vele kolken

Kamperzeedijk is gesierd door de vele kolken die zijn ontstaan uit eerdere dijkdoorbraken. Zo waren er alleen al tussen 1428 en 1761 al 34 overstromingen. 1775 spande de kroon met vele doorbraken in de dijken rondom Mastenbroek. Daarna volgden er in 1784, 1799, 1808, 1809, 1825 dijkdoorbraken. Vaak zie je een kolk aan de ene zijde van de dijk en precies op de zelfde plek ook een aan de andere zijde van de dijk. Hieraan herken je een fikse dijkdoorbraak. De dijk is naderhand weer opgebouwd dwars door de geslagen kolk (waardoor naderhand twee kolken ontstonden). De kolken zijn vaak vrij diep geslagen, echter met de jaren slippen ze langzaam dicht. Desalniettemin ideaal vis- en zwemwater. Op een warme dag zie je dan ook veel zwemmers in de grotere kolken.

...de ramp van 1825

Kamperzeedijk is in het verleden geteisterd door meerdere overstromingen, de watersnoodramp van 4 en 5 februari 1825 was één van de zwaarste. Tussen tien en elf uur op de ochtend van 4 februari bezweek de Kamperzeedijk tussen het Veneriete en Lutterzijl op twee plaatsen. Bijna rond het zelfde tijdstip brak de dijk ook tussen Grafhorst en Kampen en later op de dag volgden andere dijken. Het verslag meldt dat de huizen aan Kamperzeedijk de eerste aanval moesten verduren en werden voor het merendeel helemaal vernield. Een groot aantal inwoners verloor hierbij het leven. De enorme kracht waarmee het water binnenstroomde werd nog versterkt door de grote hoeveelheid palen die uit de zeewering van het nabij gelegen voormalig eiland Schokland losgerukt, en door de stroom meegevoerd waren. Zij verbrijzelden menig gebouw waar ze tegen aansloegen. Ook veel visserschuiten van Schokland kwamen met de stormvloed meegedreven. Zo ook het Rijksjacht dat dwars door Mastenbroek dreef en vreemd genoeg vrijwel onbeschadigd in Zwolle aankwam.

Balgstuwproject

Heden ten dage met de aanwezigheid van de Afsluitdijk en verstevigde extra dijken zoals de Slaperdijk lijkt het water ver uit het zicht. Toch wil wanneer de IJssel hoog staat en het IJsselmeer vrij vol zit de waterstand in de IJsseldelta nog wel eens gevaarlijk stijgen. Vandaar ook dat nu het prestigieuze en vrij uniek in de wereld, het Balgstuwproject is gebouwd bij de Ramspol (de wateringang vanaf IJssel/ketelmeer naar het Zwartewater). In de Tweede Wereldoorlog kwam het gebied wederom onder water, dit keer niet door hoog water maar door de Duitsers om de geallieerde nachtlandingen tegen te gaan.

’d Olde Mechiene

Zelfs vanuit het buitenland komen toeristen een bezoekje brengen aan de Kamperzeedijk vanwege de Olde Mechiene zoals de Zeediekers het Oude Stoomgemaal noemen. Het stoomgemaal aan de Oostkant van Kamperzeedijk werd gebouwd in 1885 en is de oudste horizontale draaiende stoommachine in heel Europa. De machine deed lang dienst als watergemaal om de Mastenbroeker polder vrij van natte voeten te houden. Later in 1961 is er een moderner gemaal 'De Venerite' neergezet dat nu de zaak droog houdt. De Olde Mechiene draait op sommige dagen nog wel eens, dan te herkennen aan de rookpluim en de Nederlands driekleur. Tientallen vrijwilligers houden het gemaal actief en als de Olde 'mechiene' draait, dan is het vaak drukte van jewelste.

Vandaag:
19° | 6°
Meer weer...
Morgen:
14° | 7°


AGENDA
TEKSTADVERTENTIES
MOOI graphic studio
www.m-ooi.nl
MOOI bedenkt en ontwerpt voor u!
Jemako online bestellen!
www.jemako-shop.com
Jemako snel uit voorraad geleverd. Laat u verrassen door het gemak!
Luchtfoto's bestellen?
www.agriluchtfoto.nl
Rechtenvrije afbeeldingen, hoge resolutie. Professioneel en betaalbaar!