Zaterdag 17.08.19 | 19.14 uur

Tentoonstelling in Oude Stadhuis Hasselt

'Een bedevaart van herinnering naar herstel'

Tentoonstelling in Oude Stadhuis Hasselt

Tentoonstelling in Oude Stadhuis Hasselt© Historische Vereniging Hasselt

In het Oude Stadhuis in Hasselt is tot en met 25 juni 2011 een tentoonstelling te zien over het bedevaartsoord de Heilige Stede. De restauratie van de parochiekerk was voor de Historische Vereniging Hasselt aanleiding om de geschiedenis van deze sacrale plek te belichten. De tentoonstelling werd op vrijdag 4 juni geopend door pastoor Peter van der Weide en trok op zondag 6 juni, na afloop van de Sacramentsprocessie, veel belangstelling van bedevaartgangers.

Veel bezoekers en toeristen zijn verbaasd als ze horen dat Hasselt, naast Hanzestad, ook één van de oudste bedevaartplaatsen is in Nederland.
Al in de middeleeuwen gingen devote pelgrims op bedevaart naar de sacramentskapel aan het Eiland. Waarschijnlijk is de straatnaam, Eiland, een verbastering van ‘Heilig land’.
Dit is een verwijzing naar de heilige plaats, die sinds de oorsprong in de volksmond bekend staat als ‘de Heilige Stede’. De bedevaart was gekoppeld aan een jaarmarkt, die veel pelgrims en dus ook veel inkomsten opleverde voor de stad.

Als oorsprongslegende van het bedevaartsoord wordt vaak verwezen naar een mirakelverhaal van de 13e eeuwse monnik Caesarius van Heisterbach. De kern van deze legende is de ontheiliging van de gesacreerde hostie. Dit had een watersnoodramp tot gevolg. Op aansporing van Maria zou vervolgens de kapel van de Heilige Stede als verzoeningskerk gebouwd zijn.

Gekoppeld aan de tentoonstelling verschijnt eind juni 2010 een speciale publicatie van Hasselts historicus Paul Rademaker, over zijn verrassende onderzoeksresultaten naar de oorsprong van de Heilige Stede en de ontstaanslegende.

Met de komst van de reformatie werd de Sacramentskapel in 1590 afgebroken en de bedevaart verboden. Desondanks bleef de heilige plaats een aantrekkingskracht houden voor gelovigen.
Vooral door katholieke seizoensarbeiders uit het Duitse achterland bleef de herinnering aan de bedevaart in leven. Ieder jaar, als deze ‘Hannekemaaiers’ zich in Hasselt inscheepten om over de Zuiderzee naar Amsterdam te varen, smeekten ze een veilige overtocht af op de Heilige Stede. Drie eeuwen na de afbraak van de middeleeuwse kapel kon de katholieke parochie het terrein terugkopen en in 1892 de bedevaart in ere herstellen.

De tentoonstelling, met de ondertitel ‘een bedevaart van herinnering naar herstel’, focust vooral op het herstellen van de bedevaart en de herinrichting van het terrein van de Heilige Stede.
Van groot belang is daarbij de rol van de charismatische pastoor Van Groeningen. Er is een prachtig portret te zien van deze priester, die eind 19e eeuw opereerde als een bevlogen éénmans PR-machine voor de Heilige Stede. Zo gaf hij bijvoorbeeld architect Nicolaas Molenaar uit Den Haag opdracht om een nieuwe kapel te ontwerpen. Dit unieke ontwerp is nooit uitgevoerd en is nu voor het eerst te zien op de tentoonstelling.

Ook kreeg de pastoor het voor elkaar dat Paus Leo XIII in 1898 een aflaat (kwijtschelding van zonden) verleende aan de Heilige Stede. Wie op Pasen, Kerstmis en Sacramentsdag te bedevaart ging op de Heilige Stede, ontving een volle aflaat. Bij alle overige bezoeken ontving men een aflaat van honderd dagen.

De viering van Hasselter Aflaat, op de tweede zondag na Pinksteren, was het hoogtepunt van het bedevaartseizoen. Het programma bestond uit een mis, lofzang, een smeekbede in de kapel en een omgang door het processiepark. De processies in Hasselt hadden met de in het wit geklede bruidjes, de misdienaren met toortsen, de op hun paasbest uitgedoste mannen en vrouwen en de vele vaandels een bijzondere sfeer.

Foto’s en voorwerpen, zoals een aantal vaandels en toortsen uit de collectie van de R.K. Kerk, geven op de tentoonstelling een sfeerimpressie. Bijzonder is ook de prachtige koormantel, die door de priester werd gedragen tijdens de processie.

Diverse foto’s op groot formaat geven een beeld van de ontwikkeling van het bedevaartsoord door de jaren heen. Van het houten buitenaltaar met de noodkapel tot de huidige parochiekerk, die in 1933 werd gebouwd en momenteel wordt gerestaureerd.

Interessant zijn ook de onderdelen die in de loop van de tijd zijn verdwenen. Bijvoorbeeld het grote houten kruis, dat werd vervangen door het Heilig Hartbeeld, dat nog steeds in de tuin is te zien. Heel opmerkelijk is de geschiedenis van de 35 meter hoge mast met vaandel, die in 1910 op het terrein heeft gestaan. Nog geen jaar na de onthulling sloeg de bliksem er in en werd de standaard onherstelbaar vernield.

De tentoonstelling belicht tot slot ook de voortschrijdende ontkerkelijking sinds de tweede helft van de vorige eeuw. Hierdoor gingen steeds minder katholieken op bedevaart en werd de processie in Hasselt een aantal jaren niet meer uitgevoerd. De laatste twee decennia kent de traditie van de Sacramentsbedevaart weer een opleving. De geschiedenis van de bedevaart naar de Heilige Stede in Hasselt kent dus nog steeds een open einde...

reageren REAGEER | stuur door DOORSTUREN | printen PRINT | MAANDAG, 07.06.10 | 17.33 UUR


advertentie

Vandaag:
21° | 14°
Meer weer...
Morgen:
20° | 14°


AGENDA

POLL

  • Pubers en Beeldschermen! - Hoeveel schermgebruik is normaal?
 Gewoon laten gaan...
 1 tot 2 uur per dag, maar huiswerk eerst!
 Niet tijdens verjaardagen, praat gezellig mee!
 Overdag prima, maar niet na het avondeten!

MEEST GELEZEN

TEKSTADVERTENTIES
Gevonden en verloren?!
www.zwartewaterland.nl
Meld, zoek en vind uw verloren en gevonden voorwerpen!
Zwartewaterland Onderneemt
www.zwartewaterland.nl
Waar kunnen we u mee helpen?

advertentie
advertentie
0.28917 s